Wat is een Stichting Particulier Fonds (SPF)?
Een Stichting Particulier Fonds, afgekort SPF, is een unieke rechtsvorm naar Curaçaos recht waarvoor geen direct equivalent bestaat in Nederland. Wat een SPF onderscheidt van een reguliere stichting, is dat zij vrijelijk uitkeringen mag doen aan personen of instellingen, zonder beperkingen ten aanzien van wie die begunstigden zijn.
Met een SPF kan men bijvoorbeeld (familie)vermogen zoals een effectenportefeuille of bankrekening onderbrengen, waarbij de oprichter bepaalt wie wanneer en onder welke voorwaarden uitkeringen uit dat vermogen ontvangt — bijvoorbeeld bij een bepaalde gebeurtenis of mijlpaal.
Voor Nederlandse ingezetenen wordt het ingebracht vermogen door de Belastingdienst als privévermogen van de inbrenger beschouwd. Hierdoor is er geen sprake van schenkbelasting bij de overdracht aan de SPF. Fiscaal gezien biedt dit dus geen voordeel, maar ook geen nadeel. De werkelijke meerwaarde zit in de civielrechtelijke bescherming.
Juridische bescherming van privévermogen
Vanuit civiel perspectief wordt het vermogen dat in de SPF wordt ondergebracht, losgekoppeld van het persoonlijke vermogen van de oprichter. Het behoort toe aan de SPF zelf. Dit principe kan in bepaalde situaties bijzonder waardevol zijn. Enkele praktijkvoorbeelden:
- Bescherming tegen beroepsrisico’s: Een professional zoals een arts, advocaat of notaris die zijn privévermogen wil afschermen van mogelijke beroepsaansprakelijkheid, kan zijn bezittingen (zoals een woning of beleggingen) onderbrengen in een SPF. Hij of zij kan bijvoorbeeld gezinsleden als begunstigden aanwijzen. Mocht de betrokkene geconfronteerd worden met claims of een faillissement, dan staat het vermogen van de SPF in beginsel buiten bereik van schuldeisers — mits de overdracht niet als een zogenaamde ‘Paulianeuze’ handeling wordt beschouwd.
- Vermogensplanning binnen samengestelde gezinnen: Denk aan een oudere weduwnaar met kinderen die opnieuw wil trouwen. Als er zorgen zijn over de bescherming van het erfdeel van de kinderen, biedt de SPF een mogelijkheid om (een deel van) het vermogen veilig te stellen, zonder afhankelijk te zijn van de medewerking van de aanstaande echtgenoot of echtgenote bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Dit kan een alternatief zijn voor bijvoorbeeld vruchtgebruikconstructies of koude uitsluiting.
Mogelijke wetswijzigingen en fiscale aandachtspunten
Let op: er liggen op dit moment concept-wetsvoorstellen op de plank die de fiscale behandeling van SPFs kunnen wijzigen. Hoewel nog niet definitief, kunnen deze plannen belangrijke gevolgen hebben voor het gebruik van de SPF-structuur, met name voor ingezetenen van Nederland.
De kernpunten van de mogelijke wijzigingen zijn:
- Heffing van winstbelasting op Curaçao: Vermogen dat in een SPF is ondergebracht zou voortaan onderworpen worden aan een winstbelasting van 10% op Curaçao.
- Uitkeringen aan Nederlandse inwoners: Een uitkering uit een SPF aan een in Nederland woonachtige begunstigde zou worden belast in box 2 (aanmerkelijk belang), ook wanneer het een eenmalige uitkering betreft.
- Dubbele heffing bij Nederlands achterliggend belang: In sommige gevallen leidt dit tot een dubbele heffing: 10% winstbelasting op Curaçao én vermogensbelasting in box 3 in Nederland. De toepassing van het Belastingverdrag Nederland-Curaçao (BRNC) kan dan relevant zijn, maar de uitkomst blijft complex.
- Vergelijking met privébezit: Vermogenswinsten die men gewoon in privé aanhoudt (bijvoorbeeld in box 3 of als gezamenlijke IB-onderneming) kunnen momenteel onbelast zijn. In de inkomstenbelasting geldt een basistarief van 9,75% (eerste schijf), waarbij partners het vermogen kunnen splitsen en ieder voor de helft aangeven.
Praktisch advies
Gezien de onzekerheid rondom de wetswijzigingen en de complexiteit van de fiscale behandeling is het verstandig om goed na te denken voordat je vermogen in een SPF onderbrengt. In veel gevallen is het momenteel aantrekkelijker — en overzichtelijker — om vermogen in privé te behouden.
Let op: als het gaat om vastgoed dat je verhuurt via de SPF, dan moet de exploitatie (bijvoorbeeld de feitelijke verhuuractiviteiten) niet bij jou persoonlijk liggen. Anders bestaat het risico dat de belastingdienst dit aanmerkt als winst uit onderneming, met bijbehorende fiscale gevolgen.
Flexibiliteit en gebruiksmogelijkheden
De SPF is en blijft civielrechtelijk een krachtig en flexibel instrument. De statuten kunnen volledig worden ingericht naar de wensen van de oprichter. De SPF mag beleggen, bijvoorbeeld in aandelen of vastgoed, maar mag zelf geen onderneming drijven. Wel kan zij aandelen bezitten in een vennootschap die een onderneming voert.
